Khi máy ảnh và máy quay đã phát triển, các nhà làm phim đã tạo ra một loạt các chuyển động máy quay và góc máy vô cùng phong phú để nâng cao khả năng kể chuyện. Việc nắm vững các kỹ thuật máy quay này là điều cần thiết đối với các nhà quay phim và đạo diễn, giúp họ định hướng góc nhìn và cảm xúc của khán giả một cách hiệu quả.
Chuyển động máy quay biến các cảnh quay tĩnh thành nghệ thuật kể chuyện sinh động. Video này phân tích các kỹ thuật chính—như đẩy máy vào (push-in), cú quay theo dấu (tracking shot), và quét máy chớp nhoáng (whip pan)—cho thấy cách chúng định hình góc nhìn và tạo dựng sự căng thẳng. Hãy xem để thấy chuyển động có chủ đích nâng tầm mọi khung hình như thế nào:
Vậy Động tác máy là gì ?
DDoongjt ác máy quay trong phim là bất kỳ sự thay đổi nào về vị trí hoặc góc độ của máy quay, làm thay đổi khung hình hoặc góc nhìn. Nó đóng vai trò cốt lõi trong việc điều hướng sự chú ý của khán giả, tạo ra bầu không khí và thêm phần năng động cho một cảnh quay.
Sau đây là danh sách các động tác máy cơ bản:
- Pan
- Tilt
- Push in
- Pull Out
- Zoom
- Dolly Zoom
- Roll
- Tracking
- Arc
- Boom
- Handheld
- Bird’s Eye
Việc định nghĩa động tác máy quay chỉ là bước đầu tiên, việc áp dụng nó hiệu quả chính là nơi tầm nhìn của nhà làm phim trở thành hiện thực. Hiểu rõ tất cả các loại động tác máy quay giúp chúng ta xác định cách sử dụng động tác máy quay tốt nhất để kể chuyện. Bây giờ, chúng ta hãy khám phá xem các động tác máy quay khác nhau đóng góp như thế nào vào việc kể chuyện và cách chọn đúng động tác cho cảnh quay của chúng ta.
Kỹ Thuật Máy Quay Trong Phim – Động Tác Máy Quay Tĩnh
Một cú máy tĩnh giữ cho máy quay cố định tại chỗ bằng chân máy (tripod), biến nó thành một trong những kỹ thuật máy quay nền tảng cho phép các diễn viên và các yếu tố trong khung hình di chuyển thay vào đó. Kỹ thuật này hiệu quả đối với các cảnh quay nặng thoại và đòi hỏi việc nắm bắt biểu cảm khuôn mặt mà không bị xao lãng.
Điều này biến nó thành một trong những động tác máy quay tốt nhất cho các đoạn thoại đối chiếu (shot-reverse-shot), bố cục chính xác, hoặc tôn lên diễn xuất của diễn viên.
Một điểm khác biệt quan trọng trong phong cách đạo diễn của Martin Scorsese là việc để ngỏ khoảng trống cho sự ứng biến từ các diễn viên của ông. Các cú máy tĩnh với nhiều máy quay là hoàn hảo để ghi lại những khoảnh khắc này.
Hãy xem đoạn video so sánh của Screenplayed đối chiếu bản dựng cuối cùng và kịch bản của cảnh phim The Wolf of Wall Street này. Hãy chú ý xem có bao nhiêu sự ứng biến được đưa vào.
Để ghi lại những khoảnh khắc này nơi mọi thứ có thể xảy ra, một cú máy tĩnh cho phép các diễn viên phối hợp cùng nhau trong cảnh quay và tạo ra thứ gì đó chân thực. Dù các cú máy tĩnh tuyệt vời đến đâu, các động tác máy quay có chủ đích và có động cơ vẫn có thể cực kỳ hiệu quả.
Trong khi các cú máy tĩnh tạo ra sự tập trung, các động tác pan vào và ra lại gia tăng năng lượng và hé lộ những chi tiết mới. Hãy xem cách các nhà làm phim sử dụng kỹ thuật máy quay đơn giản nhưng mạnh mẽ này để nâng cao việc kể chuyện.
Kỹ Thuật Điện Ảnh – Động Tác Máy Quay Pan
Một cú pan máy quay dịch chuyển theo chiều ngang từ trái sang phải hoặc ngược lại. Các nhà làm phim thường pan vào và ra để điều chỉnh khung hình một cách linh hoạt, thu hút sự chú ý vào các yếu tố cụ thể trong một cảnh quay.
Động tác này hé lộ thông tin mới, đi theo một nhân vật, hoặc thêm năng lượng cho cú máy. Động tác máy quay pan thường đạt được bằng đầu chân máy, nhưng cũng có thể thực hiện bằng tay (handheld) hoặc dùng thiết bị chống rung (stabilizer). Các động tác pan thường được thúc đẩy bởi hành động của nhân vật. Chúng cũng có thể được dùng để hé lộ thông tin mới cho khán giả.
Khi thực hiện nhanh với tốc độ lớn, động tác máy quay nhanh này được gọi là whip pan. Whip pan là một trong những động tác pan tốt nhất để thêm năng lượng cho cú máy. Whip pan có thể được dùng giữa hai nhân vật thay vì cắt cảnh để thiết lập sự kết nối mạnh mẽ hơn về mặt năng lượng.
Chúng ta đã phân tích các cú whip pan trong La La Land ở bài tiểu luận video này để thấy cách chúng tiếp năng lượng hiệu quả cho mối quan hệ giữa Sebastian và Mia.
Mặc dù cú pan là một trong những động tác máy quay cơ bản nhất, nó cũng có thể là một trong những kỹ thuật làm phim hiệu quả nhất. Sử dụng kỹ thuật pan vào và pan ra có thể giúp thiết lập chiều sâu của cảnh quay và nhấn mạnh những chuyển biến kịch tính về góc nhìn. Những ứng dụng sáng tạo như whip pan có thể được tìm thấy trong phong cách riêng biệt của các đạo diễn như Wes Anderson.
Giống như cú pan dịch chuyển máy quay từ bên này sang bên kia để hé lộ chi tiết mới, một cú tilt dịch chuyển góc nhìn lên hoặc xuống, gia tăng chiều sâu và quy mô. Giờ chúng ta hãy xem các bậc thầy làm phim sử dụng kỹ thuật điện ảnh này như thế nào để định hình việc kể chuyện.
Kỹ Thuật Máy Quay Trong Phim – Cú Máy Tilt
Một cú tilt dịch chuyển máy quay lên hoặc xuống, thường nhằm thiết lập cảm giác về quy mô hoặc sự áp đảo. Tilt cho phép các nhà làm phim nắm bắt tính chất theo chiều dọc của một bộ phim trong những khoảnh khắc choáng ngợp và hoành tráng.
Phong cách của Steven Spielberg thường xuyên sử dụng cú tilt. Trong một trong những bộ phim hay nhất của Spielberg, Jurassic Park, ông sử dụng tilt khi giới thiệu loài khủng long. Cú tilt máy quay nắm bắt hoàn hảo cảm xúc của các nhân vật trong phim đồng thời khơi gợi sự kinh ngạc ở khán giả.
Spielberg nổi tiếng với động tác máy quay linh hoạt. Cảnh này là một ví dụ hoàn hảo về việc động tác tilt-up có thể tạo ra phản ứng cảm xúc như thế nào. Ngài Steven cũng nổi tiếng với cú máy một thướt phim (Spielberg oner) — khả năng phi thường của ông trong việc sử dụng các động tác máy quay khác nhau để quay trọn vẹn các cảnh phim trong một đúp quay duy nhất. Hãy xem đoạn clip này để tự mình chứng kiến:
Trong khi các cú tilt tạo thêm sự hoành tráng bằng cách dịch chuyển máy quay lên hoặc xuống, cú đẩy vào (push-in) kéo khán giả đi sâu hơn vào một cảnh quay, tạo ra sự thân mật hoặc căng thẳng. Hãy khám phá cách các nhà làm phim sử dụng động tác này để thu hút sự chú ý.
Động Tác Máy Quay Push In
Một cú push-in kéo khán giả đến gần chủ thể hơn, làm gia tăng sự căng thẳng hoặc tính thân mật, thường thực hiện bằng động tác dolly hoặc Steadicam. Các nhà làm phim cũng đẩy máy vào các nhân vật để cố gắng phỏng đoán điều đang diễn ra bên trong nội tâm. Đó có thể là một phản ứng, quá trình suy nghĩ, hoặc xung đột nội tâm.
Hãy xem phân tích về cú push-in này từ bộ phim The Assassination of Jesse James by the Coward Robert Ford. Cinefix so sánh cú push-in với động tác dolly so với cú máy tĩnh để cho thấy tác động của nó đối với cảnh quay.
Hãy cân nhắc cảnh phim này từ The Godfather. Máy quay hầu như không di chuyển khi Sonny và Tom tranh cãi về cách xử lý công việc gia đình sau vụ mưu sát Don Corleone.
Cho đến khoảnh khắc Michael quyết định đứng lên và nắm quyền kiểm soát. Cú máy tĩnh dẫn dắt tới khoảnh khắc đó khiến cho ngay cả một cú đẩy vào nhẹ nhàng nhất đối với Michael cũng trở thành một thời khắc lớn lao và đầy quyền lực.
Dưới đây là phần phân tích cảnh phim và cách Coppola sử dụng động tác máy quay với mục đích và độ chính xác đầy bậc thầy.
Những cú push-in tinh tế như thế này tạo ra tác động cực lớn đến cách chúng ta nhìn nhận các nhân vật. Chúng khỏa lấp khoảng cách giữa khán giả với những suy nghĩ và cảm xúc bên trong nhân vật.
Trong số rất nhiều loại động tác máy quay, giống như cú push-in kéo khán giả lại gần cảm xúc của nhân vật hơn, cú kéo ra (pull-out) tạo ra khoảng cách, hé lộ sự cô lập hoặc một góc nhìn rộng lớn hơn. Kỹ thuật này nhấn mạnh hoàn hảo sự tách biệt, điềm báo trước, hoặc vén màn toàn bộ quy mô của cảnh quay. Hãy xem cách các nhà làm phim sử dụng pull-out để đẩy mạnh chiều sâu cảm xúc và tác động kể chuyện.
Kỹ Thuật Quay Phim – Động Tác Máy Quay Pull Out
Cú kéo máy quay ra xa (pull-out) hoàn toàn trái ngược với cú push-in. Pull-out là một động tác máy quay dịch chuyển máy quay ra xa chủ thể một cách mượt mà, hé lộ bối cảnh rộng lớn hơn của cảnh quay. Nó có thể khơi gợi nhiều cung bậc cảm xúc, nhưng thường tạo ra cảm giác cô lập bằng cách đặt nhân vật ra xa khỏi môi trường xung quanh họ.
Pull-out có thể được dùng để hé lộ bối cảnh và các nhân vật. Về mặt cảm xúc, pull-out có thể làm nổi bật sự cô lập hoặc cô đơn của nhân vật. Stanley Kubrick sử dụng điều này để tách chúng ta khỏi Jack trong cảnh phim này từ The Shining, nơi chúng ta có thể cảm nhận sự cô độc của anh ta khi máy quay kéo lùi lại ở cuối cảnh.
Khi Jack chìm dần vào sự điên loạn trong phim, cú pull-out cho phép Kubrick tạo khoảng cách giữa chúng ta với Jack, giống như cách Wendy làm. Kubrick thể hiện cách sử dụng pull-out vừa để hé lộ thông tin vừa để lôi cuốn cảm xúc.
Trong khi cú pull-out mở rộng khung hình để tạo ra khoảng cách và sự cô lập, cú zoom làm thay đổi kích thước hình ảnh mà không di chuyển máy quay, thu hút sự tập trung vào các chi tiết cốt lõi hoặc tạo ra sự bất an. Dù là khuếch đại sự hồi hộp hay bóp méo thực tế, zoom là một công cụ mạnh mẽ trong các bộ phim giật gân tâm lý và phim kinh dị. Hãy khám phá cách các nhà làm phim sử dụng zoom để thao túng nhận thức và cảm xúc.
Hiệu ứng Zoom: Tạo ra sự căng thẳng và cảm xúc
Mặc dù các cú zoom về mặt kỹ thuật không phải là động tác máy quay, chúng tạo ra động tác bên trong hình ảnh. Động tác zoom-in thay đổi tiêu cự của ống kính máy quay để phóng to (làm to) hoặc thu nhỏ (làm nhỏ) kích thước của một chủ thể trong khung hình, mà không làm thay đổi góc nhìn.
Zoom rất độc đáo vì không có trải nghiệm nào tương đương với nó trong thị giác của con người. Zoom có thể mang lại cảm giác nhân tạo hoặc thậm chí không tự nhiên. Vì những lý do này, động tác máy quay zoom là một trong những động tác máy quay tốt nhất để dùng trong thể loại kinh dị và giật gân.
Cú zoom thường xuất hiện trong phong cách đạo diễn của Stanley Kubrick. Bằng cách sử dụng nó lên các nhân vật cụ thể, Kubrick khiến chúng ta cảm thấy bất an khi họ chìm vào sự điên loạn trong cú máy này từ Full Metal Jacket.
Khi xem những bộ phim hay nhất của Kubrick, hãy chú ý đến các cú zoom. Mặc dù động tác máy quay zoom có thể không còn phổ biến trong điện ảnh hiện đại, chúng vẫn có thể là những công cụ kể chuyện hiệu quả khi được sử dụng có chủ đích. Và cách tốt nhất để hiểu được dụng ý đằng sau một cú máy là nghiên cứu các bậc thầy như Kubrick.
Trong khi zoom điều chỉnh tiêu cự để tạo ra sự căng thẳng hoặc bất an, dolly zoom lại tiến thêm một bước nữa bằng cách thay đổi nhận thức về chiều sâu, tạo ra hiệu ứng siêu thực và gây mất phương hướng. Kỹ thuật mạnh mẽ này, thường được dùng trong phim giật gân và chính kịch tâm lý, có thể làm tăng sự hồi hộp hoặc tượng trưng cho xung đột nội tâm. Hãy khám phá cách các nhà làm phim sử dụng dolly zoom để khuếch đại cảm xúc và nghệ thuật kể chuyện trực quan.
Trong khi zoom tạo ra sự căng thẳng bằng cách điều chỉnh tiêu cự, dolly zoom đưa nghệ thuật kể chuyện trực quan lên một tầm cao mới bằng cách bóp méo nhận thức chiều sâu. Hiệu ứng bất ổn này, thường được dùng trong phim giật gân và phim tâm lý, kéo khán giả vào sự dằn vặt của nhân vật hoặc khuếch đại các yếu tố siêu nhiên. Hãy đi sâu tìm hiểu cách các nhà làm phim sử dụng kỹ thuật vertigo zoom để đẩy cao kịch tính và sự hồi hộp
Chuyển động máy Dolly Zoom: Cách tạo sự hồi hộp và kịch tính
Một cú dolly zoom kết hợp việc đẩy máy vào (push-in) hoặc ngược lại là thu nhỏ (zoom-out), làm thay đổi nhận thức về chiều sâu bên trong khung hình. Điều này tạo ra một hiệu ứng gây mất phương hướng thường được dùng trong các bộ phim giật gân. Dolly zoom là một động tác máy quay mang tính có chủ đích cực cao bởi vì chúng tạo ra một hiệu ứng rất cụ thể.
Hiệu ứng thị giác của một cú vertigo zoom (còn được gọi là dolly zoom) mang tính đặc trưng riêng. Trong thể loại kỳ ảo và kinh dị, zoom thường được dùng để khắc họa một thế lực siêu nhiên. Chúng ta cùng phân tích một ví dụ về điều này từ bộ phim Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring trong video sau:
Các nhà làm phim đã sử dụng dolly zoom để trực quan hóa các xung đột khác. Nó thường được dùng để nắm bắt xung đột nội tâm của nhân vật, giống như các góc máy có thể được sử dụng để nhấn mạnh động lực quyền lực hoặc sự dễ bị tổn thương. Dolly zoom cũng có thể được sử dụng theo chiều hướng tích cực. Bằng cách làm cho hậu cảnh lớn hơn trong khi vẫn giữ nguyên kích thước tiền cảnh, dolly zoom cũng có thể thiết lập mối quan hệ giữa hai nhân vật.
Giống như dolly zoom thao tác với chiều sâu để gia tăng sự căng thẳng, việc zoom kết hợp với một cú xoay máy quay (camera roll) có thể làm biến dạng thêm góc nhìn và tạo ra một hiệu ứng thị giác bất ổn. Động tác này có thể gợi lên cảm giác chóng mặt, bất an, hoặc thậm chí là sự thay đổi trong thực tế, biến nó thành một công cụ mạnh mẽ để làm khán giả mất phương hướng. Hãy cùng khám phá cách các nhà làm phim sử dụng cú xoay để khuếch đại cảm xúc.
Tầm quan trọng của cú xoay máy quay (camera roll)
Một cú xoay máy quay là một động tác quay tròn, nghiêng máy quay sang một bên dọc theo trục dài của nó, tạo ra hiệu ứng chóng mặt và phi tự nhiên. Các nhà làm phim sử dụng kỹ thuật này để làm khán giả mất phương hướng hoặc gia tăng sự bất an.
Tương tự như vậy, một góc máy nghiêng (Dutch angle)—đạt được bằng cách nghiêng máy quay—có thể tạo ra hiệu ứng căng thẳng và sự bất ổn trong một cảnh quay một cách hiệu quả. Cả hai kỹ thuật đều mang tính có chủ đích cao và phục vụ cho việc nâng cao tác động cảm xúc của một cú máy.
Cú xoay máy quay là một động tác xoay tròn của máy quay, xoay máy quay sang một bên trên trục dài của nó. Các cú xoay có thể gây chóng mặt và phi tự nhiên. Vì lý do này, các nhà làm phim sử dụng nó để làm khán giả mất phương hướng hoặc tạo ra sự bất an. Hiệu ứng cụ thể của nó khiến nó trở thành một động tác máy quay mang tính có chủ đích rất cao, chỉ nên được sử dụng khi muốn khơi gợi sự khó chịu ở khán giả.
Đôi khi những hiệu ứng này gắn liền với chủ đề của phim, chẳng hạn như trong cảnh quay này từ một trong những bộ phim Marvel hay nhất, Black Panther. Khi Killonger lên ngôi vua, cảm giác bất an ở Wakanda được dội lại cho khán giả thông qua một cú xoay máy quay chậm.
Hãy tưởng tượng nếu cảnh quay này được thực hiện chỉ với một cú đẩy máy vào (push-in) mà không có cú xoay máy quay (camera roll). Sự bất ổn của Wakanda và sự lo âu của các nhân vật trong phim sẽ được khán giả cảm nhận ít hơn.
Trong khi cú xoay máy quay bóp méo nhận thức để tạo ra sự bất an, cú quay theo dấu (tracking shot) lại làm khán giả đắm chìm bằng cách dõi theo hành động theo thời gian thực. Cho dù là lướt đi cùng một nhân vật hay hé lộ một môi trường năng động, các cú quay theo dấu mang lại tính liền mạch và năng lượng cho một cảnh quay. Hãy cùng xem xét cách các nhà làm phim sử dụng kỹ thuật này để nâng cao sự tương tác trực quan.
Các cú quay theo dấu(tracking shot) trong phim
Một cú quay theo dấu (tracking shot) là bất kỳ cú máy nào di chuyển máy quay về mặt vật lý xuyên suốt cảnh quay trong một khoảng thời gian kéo dài. Trong số các loại cú máy khác nhau, cú quay theo dấu đặc biệt hữu ích trong việc duy trì chuyển động mượt mà và sự đắm chìm.
Động tác máy quay theo dấu thường đi theo một chủ thể đang di chuyển, phô diễn một trong những kỹ thuật máy quay có tính đắm chìm trực quan cao nhất để thể hiện bối cảnh. Hãy xem phần phân tích của chúng tôi về các mẹo hàng đầu để quay những cú quay theo dấu đẹp hơn.
Động tác máy quay truck (truck camera movement) là một loại động tác quay theo dấu di chuyển theo chiều ngang sang trái hoặc sang phải. Động tác máy quay truck trong lịch sử thường được thực hiện bằng một động tác máy quay dolly theo dấu. Các hệ thống Steadicam hiện đại cho phép thực hiện các cú máy chuyển động phức tạp theo mọi hướng, mang lại sự tự do mà trước đây từng bị giới hạn bởi các đường ray dolly hoặc cần cẩu (crane).
Động tác máy quay Steadicam đã trở nên phổ biến hơn trong các bộ phim hiện đại. Dưới đây là phần phân tích chi tiết về máy ảnh, ống kính và các động tác máy quay mà Roger Deakins đã sử dụng để khiến bộ phim 1917 trông giống như một cú quay theo dấu duy nhất.
Các cú quay theo dấu (tracking shot) có thể được tìm thấy trong hầu hết mọi bộ phim hiện đại. Việc phân tích cách các nhà làm phim yêu thích của chúng ta sử dụng các cú quay theo dấu sẽ giúp chúng ta trở thành những nhà làm phim giỏi hơn.
Trong khi các cú quay theo dấu kéo khán giả vào chuyển động của một cảnh quay, cú máy vòng cung (arc shot) bổ sung thêm cảm giác năng động bằng cách xoay vòng quanh một chủ thể. Kỹ thuật máy quay này xây dựng sự căng thẳng, nâng cao cảm xúc và mang lại chất lượng đắm chìm cho hành động. Hãy cùng khám phá cách các nhà làm phim sử dụng các cú máy vòng cung để gia tăng sức nặng cho câu chuyện của chúng ta.
Chuyển động vòng cung(arc shot) nâng cao câu chuyện như thế nào
Cú máy vòng cung xoay vòng quanh một chủ thể, thêm sự năng động cho một cảnh quay tĩnh. Christopher Nolan sử dụng cú máy vòng cung trong The Dark Knight để gia tăng năng lượng đầy đe dọa của Joker.
Hãy tưởng tượng nếu cú máy đó được quay tĩnh bằng chân máy. Chắc chắn là màn thể hiện của Heath Ledger vẫn sẽ thu hút. Tuy nhiên, các động tác máy quay vòng cung (arc shot) tạo ra sự bất an ngay lập tức cho khán giả giống như cảm giác của Rachel. Kết quả là một phân cảnh kết màn đầy bất an nhưng vô cùng tuyệt vời của Joker trong một trong những bộ phim hay nhất của Christopher Nolan.
Trong khi các cú máy vòng cung thêm động tác xoay quanh một chủ thể để tạo ra sự căng thẳng và năng lượng, các cú máy boom (boom shot) nâng tầm quy mô thị giác bằng cách nâng lên hoặc hạ xuống máy quay dọc theo một trục thẳng đứng. Các loại cú máy này thường được dùng trong nghệ thuật kể chuyện hoành tráng để tạo ra cảm giác vĩ đại.
Dù là tinh tế hé lộ một nhân vật hay kịch tính khoe trọn một bối cảnh rộng lớn, các cú máy boom nâng cao sự vĩ đại và chiều sâu kể chuyện của một bộ phim. Hãy cùng nhìn sâu hơn vào cách các nhà làm phim sử dụng chúng để tạo ra tác động điện ảnh.
Tạo ra cảm giác về quy mô hoành tráng
Các cú máy boom (boom shots) di chuyển máy quay theo chiều dọc, thường dùng cần cẩu (crane) hoặc cần trục nhỏ (jib), để ghi lại các cú thiết lập bối cảnh hoành tráng (grand establishing shots) nhằm giới thiệu các địa điểm. Đây có thể là những động tác nhỏ để hé lộ địa điểm hoặc nhân vật.
Những lúc khác, các nhà làm phim sử dụng các động tác boom lớn để khoe trọn bối cảnh (setting) của một cảnh quay. Những cú máy này được gọi là các cú thiết lập bối cảnh (establishing shots) và có thể được thực hiện bằng tất cả các loại động tác máy quay khác nhau nhằm tạo ra một trải nghiệm điện ảnh đắm chìm. Hãy xem phần phân tích của chúng tôi về điều gì làm cho các cú thiết lập bối cảnh trở nên tuyệt vời. Hãy chú ý xem những cú máy nào sử dụng động tác máy quay boom.
Những động tác boom lớn lập tức gia tăng giá trị sản xuất (production value) cho một bộ phim. Những loại cú máy này thường được tìm thấy trong các bộ phim sử dụng thi pháp sử thi lịch sử và phim hành động nhằm nâng cao hiệu ứng kịch tính. Quy mô mà các cú máy boom có thể tạo ra đã thu hút khán giả đến rạp chiếu phim xuyên suốt lịch sử điện ảnh.
Trong khi các cú máy boom gia tăng sự hoành tráng bằng cách quét máy quay lên hoặc xuống để hé lộ quy mô, các cú máy cầm tay (handheld shots) lại làm điều ngược lại—mang đến nguồn năng lượng thô mộc, chưa qua chắt lọc cho một cảnh quay. Động tác này làm khán giả đắm chìm vào hành động, khiến họ cảm thấy như mình là một phần của khoảnh khắc đó. Hãy cùng khám phá cách công việc quay phim cầm tay nâng cao tính hiện thực và cường độ trong nghệ thuật làm phim.
Động tác ngẫu nhiên (Random movement)
Một cú máy cầm tay (handheld shot) mô phỏng phong cách tài liệu, mang lại cảm giác thô mộc và đắm chìm. Nó rất hiệu quả cho các cảnh quay hỗn loạn hoặc mang tính thân mật.
Khi được sử dụng một cách tinh tế hơn, động tác ngẫu nhiên có thể thiết lập tính chủ quan cho khán giả. Điều này thường được dùng trong các bộ phim dựa trên sự kiện có thật. Kết hợp với các cú zoom tùy ý, động tác ngẫu nhiên trong The Big Short mang lại một phong cách đậm chất tài liệu chủ quan cho bộ phim.
Động tác ngẫu nhiên (random movement) có thể bị lạm dụng, cho nên chúng ta hãy chắc chắn sử dụng nó với ý định và sự kiềm chế nếu cần thiết. Dùng quá nhiều thì động tác ngẫu nhiên sẽ mất hiệu quả, còn dùng quá ít thì nó sẽ trôi qua trong vô thức. Động tác ngẫu nhiên phải luôn phục vụ cho câu chuyện.
Trong khi các cú máy cầm tay (handheld shots) tạo ra một trải nghiệm thô mộc và đắm chìm, góc nhìn của chim (bird’s eye view) lại mang lại hiệu ứng ngược lại—một góc nhìn từ trên cao tạo ra khoảng cách giữa khán giả và chủ thể. Cú máy này có thể gợi lên sự dễ bị tổn thương, sự nhỏ bé, hoặc sự giám sát toàn tri, biến nó thành một công cụ mạnh mẽ cho sự căng thẳng tâm lý và nghệ thuật kể chuyện kịch tính. Dưới đây là cách các nhà làm phim tận dụng góc máy độc đáo này để định hình nhận thức và tâm trạng.
Các động tác máy quay phục vụ nghệ thuật kể chuyện hiệu quả
Động tác máy quay là một công cụ thiết yếu trong nghệ thuật làm phim, định hình cách khán giả nhìn nhận và tương tác với một câu chuyện. Các nhà làm phim lựa chọn cẩn thận các loại cú máy phù hợp để đảm bảo mỗi động tác đều phục vụ câu chuyện một cách hiệu quả.
Từ cú đẩy máy vào (push-in) tinh tế làm gia tăng cảm xúc cho đến cú máy quay chuyển động từ trên cao đầy kịch tính làm thay đổi động lực quyền lực, mỗi kỹ thuật đều phục vụ một mục đích độc đáo.
Bằng cách hiểu và áp dụng những kỹ thuật làm phim này một cách thấu đáo, chúng ta có thể nâng cao chiều sâu cốt truyện, tạo ra tác động thị giác và định hướng trải nghiệm của người xem. Kết hợp các động tác máy quay và góc máy một cách hiệu quả cho phép chúng ta tạo ra các cảnh quay có sức hút trực quan mạnh mẽ và lôi cuốn về mặt cảm xúc.
Cho dù là sử dụng một cú quay theo dấu (tracking shot) năng động, một cú dolly zoom đầy hồi hộp, hay một khung hình tĩnh vững chắc, việc làm chủ tất cả các loại động tác máy quay cho phép chúng ta biến các cảnh quay thành những khoảnh khắc điện ảnh đầy sức hút. Hãy thử nghiệm, phân tích các bộ phim hay, và tinh chỉnh cách tiếp cận của chúng ta để tận dụng tối đa những kỹ thuật làm phim mạnh mẽ này trong công việc của mình.
Credit
—
Original article from StudioBinder
Dịch và chú giải bởi Học viện nhiếp ảnh & video quảng cáo Chimkudo
