Các tiêu cự khác nhau có thể thay đổi hoàn toàn cảm giác mà khung hình của bạn mang lại. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu chi tiết về cách sử dụng tiêu cự để sáng tạo và truyền tải những cảm xúc khác nhau trong quay phim chụp ảnh.
Thông thường, các ống kính kính được chia thành các dải tiêu cự như sau:
- Góc siêu rộng : Nhỏ hơn 21mm
- Góc rộng : 21mm – 35mm
- Thông thường/Tiêu chuẩn : 35mm – 70mm
- Ống kính tele ngắn/trung bình : 70mm – 135mm
- Ống kính tele : 135-500mm trở lên
Các kí hiệu tiêu cự trên ống kính này được tính chuẩn hóa cho cảm biến full-frame, với các cảm biên crop và micro 4/3 thì chúng ta nhân tiêu cự lên với hệ số crop tương ứng.
Dưới đây là ba bức ảnh có cùng bố cục và chủ thể: Một người phụ nữ ngồi trên ghế, chiếm gần hai phần ba bố cục.
Mỗi tiêu cự ống kính đều có một “giọng điệu” riêng và sẽ làm thay đổi cách người xem cảm nhận hình ảnh mà họ nhìn thấy.
Các vật thể dường như cách xa nhau hơn trên ống kính góc rộng, cảm nhận chiều sâu bị phóng đại rất nhiều, và chuyển động dọc theo trục từ máy hướng vào đối tượng được khuếch đại lên rất nhiều. Tiêu cự càng ngắn, sự biến dạng hình ảnh của vật thể càng lớn—đặc biệt là đối với các vật thể nằm gần ống kính nhất.
Vùng thị giác trung tâm của con người (đây là góc nhìn mà chúng ta có thể nhìn rõ chi tiết) mở rộng đến khoảng 40°. Ống kính tiêu chuẩn (thường là 50mm) là ống kính tạo ra hình ảnh gần nhất với trường nhìn của chúng ta. Ống kính 50mm có trường nhìn khoảng 39,6° khi được sử dụng trên cảm biến full-frame 35mm, do đó được gọi là ống kính tiêu chuẩn.
Ngược lại, ống kính tele có tác dụng trái ngược hoàn toàn với ống kính góc rộng. Toàn bộ bố cục bị thu hẹp, nén lại, các vật thể ở tiền cảnh bị mờ đi, và các vật thể ở xa trông gần hơn. Chuyển động của các vật thể di chuyển về phía hoặc ra xa máy ảnh cũng ít được nhấn mạnh hơn.
Ống kính tele
Việc nén không gian thông qua việc sử dụng ống kính tele có thể được áp dụng cho những trường hợp mà đạo diễn hoặc photographer muốn tạo ra cảm giác nén này. Ống kính tele sẽ làm tăng cường độ của hành động và chuyển động trực diện. Nó nén không gian theo trục hướng tâm, và làm cho các vật thể ở tiền cảnh, trung cảnh và hậu cảnh dường như gần nhau hơn.
Ví dụ, với vị trí đặt máy quay phù hợp, một chiếc xe hơi đánh lái để tránh một người đàn ông đứng giữa đường có thể trông như chỉ suýt nữa thì đâm vào người đó, trong khi thực tế là đã tránh được ở khoảng cách an toàn. Hãy xem cảnh quay sau đây từ phim Tinker Tailor Soldier Spy (được giới thiệu trong đoạn phim này của Vashi Nedomansky ):
Cảnh quay này được thực hiện nhờ việc nhà quay phim Hoyte Van Hoytema sử dụng ống kính tele 2000mm. Sự nén hình trong toàn bộ bố cục giúp giữ cho các diễn viên và máy bay có kích thước tương đương nhau và thu hẹp khoảng cách giữa họ, tạo ra cảm giác căng thẳng và sợ hãi. Trông như thể máy bay sắp va chạm với hai nhân vật. Người đàn ông bên trái cũng thể hiện sự lo lắng tương tự qua ngôn ngữ cơ thể. Trên thực tế, máy bay vẫn ở khoảng cách an toàn, cách xa hai đối tượng cả km.
Ống kính tele rất lý tưởng để cô lập và làm nổi bật chủ thể. Hãy xem các hình ảnh ví dụ. Hình ảnh được chụp bằng ống kính 24mm mang tính cá nhân và thu hút hơn nhiều. Mặc dù hình ảnh được chụp bằng ống kính 180mm có cùng bố cục, nhưng nó lại cô lập nhân vật và đặt cô ấy ở khoảng cách xa hơn so với người xem.
Với ống kính góc rộng, dường như chúng ta đang tham gia vào cuộc trò chuyện với nhân vật; chúng ta đang ở ngay trước mặt của cô ấy. Hình ảnh được chụp bằng ống kính tele hoàn toàn tách chúng ta ra khỏi vai trò người xem.
Không gian xung quanh cô ấy cũng trở nên chật chội hơn, chúng ta không còn nhìn thấy khung cảnh xung quanh hay vị trí nữa. Sự thay đổi về tầm nhìn đột ngột khiến nhân vật này trở nên rất cô đơn, mặc dù kích thước và vị trí của cô ấy vẫn giữ nguyên trong mỗi bức ảnh.
Ống kính góc rộng
Ống kính góc rộng có trường nhìn rộng hơn, làm phóng đại kích thước và khoảng cách của các vật thể ở gần và xa. Việc phóng đại các vật thể gần ống kính có thể làm nổi bật các vật thể ở tiền cảnh. Đồng thời, do sự biến dạng phối cảnh, nó có thể là một công cụ tuyệt vời để thêm các đặc điểm siêu thực vào khuôn mặt của diễn viên khi máy quay ở khoảng cách cực kỳ gần. (Xem bên dưới: Thành phố của những đứa trẻ lạc ).
Phần lớn những gì chúng ta đã thảo luận về góc quay rộng đều xoay quanh việc sử dụng các phương pháp tâm lý để tác động đến khán giả. Vậy còn những ứng dụng thực tiễn trên phim trường thì sao?
Sử dụng ống kính 11mm thay vì 50mm có thể giúp bạn rất nhiều trong việc di chuyển máy quay. Có thể bạn không phải lúc nào cũng có điều kiện sử dụng ray và xe đẩy; có lẽ địa điểm quá nhỏ hoặc bạn không thể mang theo, nhưng một thanh trượt dài một mét sẽ không gây khó khăn gì.
Vì ống kính góc rộng làm biến dạng khoảng cách của các vật thể gần và xa, nó cũng làm tăng lượng chuyển động khi sử dụng thanh trượt. Đột nhiên, một thanh trượt dài một mét trở thành một khoảng thời gian theo dõi đáng kể trong vài giây. Ống kính tiêu chuẩn sẽ chỉ hiển thị một lượng chuyển động nhỏ, nhưng ống kính góc rộng (càng rộng càng tốt) sẽ hiển thị lượng chuyển động đáng kể khi sử dụng thanh trượt dài một mét. Ống kính tele sẽ hiển thị rất ít hoặc không có chuyển động nào.
Điều quan trọng cần nhớ là nếu bạn lia máy quay vào một đối tượng hoặc nhân vật, có khả năng bạn sẽ thấy thanh trượt nằm trong khung hình. Do đó, cách tốt nhất là lia máy từ trái sang phải hoặc từ phải sang trái.
Ống kính không chỉ đơn thuần là công cụ giúp bạn đến gần chủ thể hơn hoặc thu được nhiều cảnh hơn vào khung hình. Một ống kính khác có thể mang lại cho bức ảnh của bạn một ý nghĩa hoàn toàn mới nếu được sử dụng đúng cách.
Nếu bạn có ba phút rảnh rỗi, tôi rất khuyên bạn nên xem những đoạn trích trong video được nhúng bên dưới. Đó là từ bộ phim tài liệu Phong cách nhà quay phim (2006), và phần bên dưới có một đoạn phỏng vấn của bậc thầy quay phim Roger Deakins.
Tôi có cảm nhận rất mạnh mẽ về ống kính. Tôi đang ở đây nói chuyện với bạn, và cá nhân tôi đang ngồi đây nói chuyện với bạn, còn bạn thì đang quay phim tôi từ đằng kia, có lẽ bằng một ống kính tele. Trong khi tôi hiếm khi làm vậy, bạn thấy đấy, tôi thường quay bằng ống kính wide ở cự ly gần. Tôi nghĩ rằng hiệu ứng sẽ hoàn toàn khác đối với người xem khi nhìn vào đối tượng qua ống kính 100mm, so với khi nhìn vào đối tượng được quay bằng ống kính 27mm ở cự ly gần.
Credit
—
Dịch từ bài viết gốc từ Premiumbeats
