Là một nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp, tôi rất hài lòng với cách công nghệ đã giúp cải thiện máy ảnh và ống kính kỹ thuật số trong 20 năm qua. Nó làm cho quá trình làm nghề trở nên đơn giản, thuận tiện và hiệu quả cao hơn.
Tôi đã chuyển đổi từ máy ảnh phim sang máy ảnh kỹ thuật số vào năm 2004 và cảm thấy thất vọng vì chất lượng hình ảnh không đủ tốt cho nhiều dự án của khách hàng. Tôi nhớ việc chụp ảnh bìa tạp chí là một thách thức. Nhưng khi chúng ta đến cuối những năm 2000, máy ảnh kỹ thuật số đã trở nên dần phổ biến cho hầu hết các dự án commercial. Là một người dùng Nikon lâu năm, tôi có thể sử dụng tất cả các ống kính ngàm F chuyên nghiệp cũ mà tôi đã tích lũy từ những năm 1990 khi chụp bằng chiếc F5 đáng tin cậy của mình.
Hãy cùng quay lại năm 2022. Đây là lúc tôi nhận ra một vấn đề lớn. Hiện tại tôi đang dùng Z6 để chụp ảnh và mua Z9 để quay phim. Lúc này, tôi cũng đang dùng Z50 để mang theo hàng ngày , và một loạt ống kính ngàm Z tuyệt vời. Phải, tôi đã chuyển sang máy ảnh không gương lật 100%.
Tôi nhận ra rằng tất cả các nhà sản xuất máy ảnh đều đang tạo ra những ống kính hoàn hảo hoặc gần như hoàn hảo. Bất kể thương hiệu nào – tất cả đều được thiết kế và chế tạo bằng máy tính, tạo ra những bức ảnh cực kỳ sắc nét, không quang sai màu, không chroma và ghost, hoàn hảo. Ai cũng tạo ra những bức ảnh hoàn hảo về mặt kỹ thuật, sắc nét, vô trùng và trông giống nhau. Không ai trong số họ có vẻ có cá tính riêng. Tất nhiên, một hình ảnh sắc nét hoàn hảo phù hợp với rất nhiều lĩnh vực – thời trang, ô tô, phong cách sống, ẩm thực, nội thất, kiến trúc. Khách hàng yêu thích kết quả, vậy tại sao tôi lại cảm thấy nhạt nhẽo ?
Vấn đề này bắt đầu xuất hiện khi tôi càng dấn thân vào video và làm phim. Tôi nhận ra rằng hình ảnh sắc nét về mặt quang học không phù hợp với mình. Tôi cần một chút cá tính, khác biệt. Hình ảnh sắc nét, rõ ràng trông không giống phim lắm, hay nói đúng hơn là “điện ảnh”. Tôi bắt đầu lắp kính lọc khuếch tán vào tất cả các ống kính của mình, và điều đó thực sự hiệu quả. Sau đó, tôi bắt đầu làm điều tương tự với các dự án nhiếp ảnh cá nhân. Chẳng bao lâu sau, tôi thấy mình đang lãng quên đám ống kính ngàm F, thậm chí cả một số ống kính rất cũ từ những năm 1970, và tôi thử bắt đầu sử dụng chúng cho cả công việc quay phim, chụp ảnh. Và thực sự, nó là một bước ngoặt.
Tại sao lại như vậy ?
Vẻ đẹp trong sự không hoàn hảo
Ống kính cổ điển đầy rẫy những khiếm khuyết, từ viền ảnh hơi soft, tối góc, bokeh kỳ lạ và đôi khi kỳ quặc, chuyển màu và flare. Bạn có thể tạo nên một nét thẩm mỹ riêng biệt cho ảnh của mình—điều mà ống kính hiện đại không thể làm được. Người Nhật có một thành ngữ để thể hiện sự trân trọng sự không hoàn hảo: wabi-sabi . Tôi sẽ coi trọng tính cách hơn sự hoàn hảo bất cứ lúc nào.
Đối với quay phim, ống kính cổ điển mang lại hình ảnh tự nhiên, giống phim hơn. Ống kính sắc nét hoàn hảo giống như được sử dụng để tạo ra các cảnh quay mẫu để phát trên TV 4K tại các cửa hàng. Bạn có muốn video của mình trông như vậy không?
Chất lượng build
Ống kính cổ điển thường được chế tạo tốt hơn. Ống kính Nikkor Nhật Bản cũ của tôi làm bằng kim loại và cứng cáp như một cục thép. Tôi đã ném chúng lung tung, làm rơi lăn lóc, nhưng chúng vẫn hoạt động tốt. Trong hai năm qua, tôi đã từng va đập hoặc làm rơi hai ống kính Nikon ngàm Z nhẹ bằng nhựa, và chúng bị vỡ.
Giá thành
Ống kính mới ngày một đắt đỏ. Bạn có thể tìm thấy một ống kính cũ có dải tiêu cự tương đương với giá chỉ bằng một phần nhỏ so với ống kính mới, ngay cả những thương hiệu cao cấp của Đức. Ví dụ điển hình là ống kính prime 135mm. Một ống kính mới có thể có giá vài nghìn đô la. Tôi có một ống kính từ những năm 70 mà bạn có thể mua với giá 15 đô la!
Ống kính cổ điển đang ngày càng phổ biến, và tôi nhận thấy giá của nhiều loại đã tăng vọt. Tuy nhiên, vẫn có thể tìm thấy chúng trên các nhóm facebook hoặc chợ máy ảnh. Một số thương hiệu được ưa chuộng và có thể được bán với giá cắt cổ, nhưng một số thương hiệu khác lại kém thời thượng hơn và mọi người không mấy quan tâm.
Sử dụng
Việc lấy nét thủ công bằng ống kính có gì đó rất thú vị, và chúng đã trở thành lựa chọn ưa thích của tôi. Có lẽ vì nó giúp bạn chậm lại, có thời gian suy nghĩ về những gì mình đang chụp, từ đó có thể kiểm soát sáng tạo hơn.
Một số ống kính cũ của tôi có vòng lấy nét cực kỳ mượt mà, và bạn có thể cảm nhận được chất lượng của chúng khi lấy nét bằng tay. Trải nghiệm thực tế này khiến việc sử dụng chúng trở nên vô cùng thú vị.
Ưu điểm lớn nhất của ống kính lấy nét thủ công cũ là các vạch chia khoảng cách được đánh dấu trên thân ống kính. Tôi thích chụp ảnh đường phố và du lịch, và thường căn chỉnh tiêu cự dựa trên các vạch chia này. Khi đi bộ, tôi không cần phải nghĩ đến việc lấy nét—tôi biết khoảng cách lấy nét, và tất cả những gì tôi cần làm là phản ứng với vật thể và bố cục. Tôi thường chụp từ hông, không nhìn qua khung ngắm. Bạn không thể làm điều này với các ống kính lấy nét bằng dây mới không có vạch chia hoặc thậm chí không có nút chuyển đổi chế độ manual.
Tính di động
Một lợi thế của ống kính cổ điển là kích thước và trọng lượng. Chúng có thể chỉ bằng một phần nhỏ so với ống kính hiện đại, và mặc dù được làm bằng kim loại, nhưng vẫn nhẹ hơn rất nhiều. Điều này khiến chúng trở nên hoàn hảo cho nhiếp ảnh du lịch và đường phố, khi bạn không muốn một ống kính cồng kềnh gây chú ý.
Khả năng thích ứng
Sử dụng ống kính của một nhà sản xuất khác đồng nghĩa với việc phải dùng ngàm khác, và trước đây, điều này có thể là một vấn đề. Nhưng giờ thì không còn nữa. Có rất nhiều công ty sản xuất rất nhiều loại ngàm chuyển đổi.
Bạn muốn trải nghiệm cảm giác Leica mà không phải mua hệ thống Leica và bán thận của mình? Không vấn đề gì, có sẵn bộ chuyển đổi ngàm dành riêng cho bạn. À mà, ngay cả những ống kính Leica cũ hơn cũng có thể cần bán một quả thận. Bạn thích ống kính Liên Xô thời Chiến tranh Lạnh? Cứ thử xem. Bạn muốn thử một ống kính rangefinder cổ điển trên máy ảnh không gương lật mới của mình? Không vấn đề gì.
Gần đây tôi đã lắp một ống kính được thiết kế vào những năm 1920 vào một máy ảnh được thiết kế vào những năm 2020
Tôi có một chiếc máy quay Zorki 4K do Liên Xô sản xuất, kèm theo ống kính Jupiter-8 50 mm f/2. Tôi đã sở hữu nó một thời gian rồi—nó được một quý ông mua lại từ khi còn mới nhưng hầu như không dùng đến. Tình trạng máy còn rất mới, không một vết xước. Giá 60 đô la. Tôi sẵn sàng trả số tiền đó chỉ để mua ống kính.
Zorki 4K là bản sao của Leica III từ những năm 1930. Ống kính Jupiter-8 là bản sao chính xác của Zeiss Sonnar của Đức, được phát minh vào những năm 1920 và phát hành với máy ảnh đo khoảng cách Zeiss Contax vào đầu những năm 1930, và nó tốt như bản gốc. Người Nga không nổi tiếng về chất lượng, vậy tại sao nó lại tốt như vậy? Sau chiến tranh, và khi nước Đức bị chia cắt, Liên Xô kiểm soát Đông Đức và nắm trong tay các công thức và máy móc của Zeiss. Họ bắt đầu sản xuất chúng trước tiên bằng ngàm Contax—họ cũng chiếm được máy móc của máy ảnh đó—và sau đó là ngàm ren 39 mm. Việc sản xuất tiếp tục cho đến giữa những năm 1970. Người ta có thể lập luận rằng ống kính này không thực sự là một bản sao—nó là Zeiss Sonnar, dưới một cái tên khác.
Bộ máy ảnh và ống kính của tôi được sản xuất vào năm 1974, một trong những bộ cuối cùng được sản xuất. Tôi đã định cho phim vào máy, nhưng có vẻ như rất tốn kém và rắc rối, nên tôi cứ tìm cớ để không làm.
Gần đây, K&F Concept đã hỏi xem họ có thể gửi cho tôi thứ gì đó để tôi thử nghiệm và sử dụng trong một video trên kênh YouTube của tôi không. Tôi nảy ra một ý tưởng. Tôi sẽ xin một bộ chuyển đổi ngàm ren 39 mm sang ngàm Z. Tôi sẽ lắp ống kính Jupiter-8 đó vào máy Z6 của mình! Tuyệt vời.
Khi nhận được hàng, tôi lập tức đến khu bảo tồn thiên nhiên địa phương để thử nghiệm. Tôi quyết định gắn nó vào máy Z9 vì tôi nghĩ mình sẽ dùng nó cho cả quay video lẫn chụp ảnh, và muốn thử nghiệm cả hai.
Jupiter-8 là một ống kính nhỏ gọn, nhẹ đến nỗi trông hơi kỳ quặc trên chiếc Z9 lớn, mặc dù trông và cảm giác rất cân bằng trên chiếc Z6 và Z50 nhỏ hơn. Tôi đã đề cập trước đó rằng các ống kính cũ được làm bằng kim loại và được chế tạo như xe tăng. Nhưng ống kính này thì không. Nó rất bền nhưng được làm bằng nhôm (chỉ nặng 130 g), vì vậy bạn phải cẩn thận để không làm hỏng vòng ren. Tôi có thể sẽ lắp thêm một filter trong suốt để bảo vệ nó.
Tôi thấy ống kính này sắc nét hoàn hảo, mặc dù không sắc nét từ mép này sang mép kia, đặc biệt là khi mở khẩu lớn. Nhưng tôi không cần điều đó cho những bức ảnh của mình. Hơn nữa, đó chính là điều khiến những ống kính này trở nên đáng yêu. Khi chụp ở khẩu lớn và càng gần chủ thể càng tốt – khoảng một mét – tôi thấy cần phải lấy nét ngược một chút. Rõ ràng, điều này cũng đúng khi gắn trên máy ảnh Leica. Không vấn đề gì lớn. Vòng khẩu độ không kêu tách và nằm ở phía trước ống kính. Vòng lấy nét ở phía sau, đáng ngạc nhiên là, lại rất mượt khi sử dụng. Màu sắc được thể hiện tinh tế và hiệu ứng làm mờ hậu cảnh rất hấp dẫn. Tôi thích chiếc ống kính nhỏ gọn đa năng này. Rất thích.
Có vẻ như ống kính này kết hợp với Z6 đã trở thành phụ kiện EDC hoàn hảo cho những chuyến đi đường phố và du lịch của tôi. Cho đến khi một ống kính cổ điển khác tìm được đường vào cuộc sống của tôi.
Kết luận
Việc sử dụng ống kính cổ điển trên máy ảnh không gương lật hiện đại cho phép các nhiếp ảnh gia kết hợp những tinh hoa của cả hai thế giới – nét cổ điển và công nghệ hiện đại. Tính thẩm mỹ độc đáo, trải nghiệm cảm giác cầm nắm và hiệu quả chi phí khiến chúng trở thành lựa chọn hấp dẫn cho những ai đang tìm kiếm trải nghiệm chụp ảnh sáng tạo hơn và ít phiền phức hơn.
Và hơn hết, chúng rất thú vị.
Credit
—
Dịch từ bài viết gốc trên fstoppers
